SELAMAT DATANG KE HALAMAN BLOG RASMI PPSK [PPM-006-03-22032013]

Wednesday, 5 November 2014

[Siri 29] Pengisahan Sejarah Kelantan : Wan Daim Raja Champa Terakhir 1684-1692

Pendahuluan
Wan Daim merupakan anak saudara kepada Sultan Ibrahim yang cuba mengembalikan kegemilangan Campa yang bebas dan merdeka. Beliau bersama-sama bapa saudaranya cuba untuk menjayakan aspirasi tersebut. Malang usaha mereka menemui kegagalan malah lebih mendukacitakan Campa juga telah terjajah. Bapa saudaranya telah mangkat ketika mereka sedang berusaha menentang Annam dari Kemboja. Sepupunya Wan Muhammad Amin telah dilantik sebagai Raja Campa oleh Regim Nguyen dan harus membayar ufti kepada Dai Viet. 

Regim Nguyen melantik pula Wan Daim sebagai Raja Campa yang baru dengan gelaran Po Top. Pemerintahan beliau lebih kepada Kerajaan Boneka Annam. Beliau sekadar mempunyai gelaran raja tetapi tidak mempunyai kuasa untuk memerintah. Perkara ini jelas tidak memihak kepada orang-orang Melayu Campa, kerana itu Wan Daim cuba membebaskan Campa dari Annam.

Usaha Pembebasan 
Pada 1692, Wan Daim telah merancang untuk melancarkan pemberontakan menuntut Wilayah Kauthara. Rancangan beliau adalah melancarkan pemberontakan dari arah Pandurangga dan dibantu oleh seripahan pengikut Nik Ibrahim dari sempadan Kemboja. Sebelum serangan itu dilancarkan, Regim Nguyen terlebih dahulu berjaya menghidu pergerakan tersebut. Tentera Dai Viet telah mengepung kedudukan tentera Campa dari tiga arah menyebabkan tentera Campa terperangkap dan terpaksa berundur dan semenjak itu penduduk Melayu di Campa mula membawa diri ke wilayah Melayu yang lain di Nusantara.

Wan Daim dan keluarganya telah membawa diri ke Patani. Campa pula seterusnya diperintah oleh Raja Boneka yang dilantik oleh Regim Nguyen. Berkahirlah pemerintahan Islam berdaulat di Campa. Hingga kini masih terdapat masyarakat Melayu Cham namun mereka hanya menjadi minoriti, mereka tersebar ke merata tempat paling ramai di Kemboja seterusnya di Patani dan Kelantan.

Wangsa
Raja
Nama Sebenar
Memerintah
Mangkat
Wangsa I
Sri Mara
Ou Lian
192–?
 ?
 ?
Fan Xiong
fl. 270
Fan Yi
c. 284 – 336
Wangsa II
Fan Wen
336–349
Fan Fo
349–?
Bhadravarman I
Fan Huta
fl. 377
Gangaraja
Fan Dizhen
Manorathavarman
Fan Diwen
mangkat c. 420
Wangsa III
Fan Yang Mai I
Fan Yangmai
c. 420 – c. 431
Fan Yang Mai II
Fan Duo
c. 431 – c. 455
Fan Shencheng
c. 455 – c. 484
Fan Danggenchun
c. 484 – c. 492
Fan Zhunong
c. 492 – c. 502
Fan Wenkuan
or Fan Wenzan
c. 502 – c. 510
Devavarman
Fan Tiankai
c. 510 – c. 526
Vijayavarman
c. 526/9
Wangsa IV
Rudravarman I
c. 529 ?
Sambuvarman
Fan Fanzhi
c. 605
Kanharpadharma
Fan Touli
c. 629 ?
Bhasadharma
Fan Zhenlong
 ? 640–
Bhadresvaravarman
645–?
Isanavarman (wanita)
died 653
Vikrantavarman I
Zhuge Di
653–?
Vikrantavarman II
c. 686 – c. 731
Rudravarman II
c. 731/58
Wangsa V (Panduranga)
Prithindravarman
 ? 758–?
Satyavarman
c. 770/87
Indravarman I
c. 787/803
Harivarman I
c. 803/17 > ?
Vikrantavarman III
 ? -c. 854
Wangsa VI (Bhrigu)
Indravarman II
c. 854/98
Jaya Sinhavarman I
c. 898/903
Jaya Saktivarman
Bhadravarman II
fl. 910
Indravarman III
c. 918 – 959
Jaya Indravarman I
959– < 965
Paramesvaravarman I
< 965–982
Indravarman IV
982–986's
Lieou Ki-Tsong, of Annam
c. 986 – 989
VII Dynasty
Harivarman II
c. 989–
Yan Pu Ku Vijaya
c. 999/1007
Harivarman III
fl. 1010
Patamesvaravarman II
fl. 1018
Vikrantavarman IV
 ?–1030
Jaya Sinhavarman II
1030–1044
Wangsa VIII (Selatan)
Jaya Paramesvaravarman I
1044–?
Bhadravarman III
 ?–1061
Rudravarman III
1061–1074
Wangsa IX
Harivarman IV
1074–1080
Jaya Indravarman II
1080–1081, 1086–1114
Paramabhodhisatva
1081–1086
Harivarman V
1114–1139
Wangsa X
Jaya Indravarman III
1139/45
Wangsa XI
Rudravarman IV (Sembah Kemboja)
1145–1147
Jaya Harivarman I
1147–1167
Jaya Harivarman II
1167
Jaya Indravarman IV
1167–1190, died 1192
Wangsa XII
Suryajayavarman (Sembah Kemboja di Vijaya)
1190–1191
Suryavarman (Sembah Kemboja di Pandurang)
1190–1203
Jaya Indravarman V (di Wijaya)
1191
Cam Bốt thuộc
1203–1220
Jaya Paramesvaravarman II
1220 – c. 1252
Jaya Indravarman VI
c. 1252 – 1265
Indravarman V
1265–1288
Jaya Sinhavarman III
1288–1307
Jaya Sinhavarman IV
1307–1312
Chế Nang (Sembah Annam)
1312–1318
Wangsa XIII
Chế A Nan
1318–1342
Trà Hoa Bồ Đề
1342–1360
Chế Bồng Nga (Raja Merah Agung)
1360–1390
Wangsa XIV
Ko Cheng
1390–1400
Jaya Sinhavarman V
1400–1441
Maija Vijaya
1441–1446
Moho Kouei-Lai
1446–1449
Moho Kouei-Yeou
1449–1458
Wangsa XV
Moho P'an-Lo-Yue
1458–1460
P'an-Lo T'ou-Ts'iuan
1460–1471
Wangsa Selatan
Po Ro Me
1627–1651
Po Niga
1652–1660
Po Saut
1660–1692
Wangsa Poh Sakti Raida Puteh, pemerintah Champa menyembah ke maharaja Nguyễn Vietnam
Po Saktirai da putih
1695–1728
Po Ganvuh da putih
1728–1730
Po Thuttirai
1731–1732
vacant
1732–1735
Po Rattirai
1735–1763
Po Tathun da moh-rai
1763–1765
Po Tithuntirai da paguh
1765–1780
Po Tithuntirai da parang
1780–1781
vacant
1781–1783
Chei Krei Brei
1783–1786
Po Tithun da parang
1786–1793
Po Lathun da paguh
1793–1799
Po Chong Chan
1799–1822
Senarai Pemerintah Champa : Sumber Sanskarta Melayu


Hubungan dengan Patani

Wan Daim dan ahli keluarganya telah membawa diri dari Campa ke Patani. Keturunan beliau mempunyai pertalian darah dengan pemerintah Patani, jadi kehadiran beliau telah diterima dengan baik oleh Patani, malah beliau telah dilantik sebagai Datu Jambu.

Beliau sebenarnya adalah putera kepada Raja Singgora, Nik Badrulsalam. Sebelum berangkat ke Campa, beliau telah dilantik sebagai Datu Jambu oleh Sultan Patani. 8 tahun beliau telah dilantik sebagai Raja Campa menggantikan sepupunya hinggalah diusir oleh Regim Nguyen. Justeru beliau telah diterima kembali sebagai Datu Jambu dan pada kali ini beliau dikenali sebagai Datu Pengkalan Tua. 

Beliau mempunyai empat orang putera iaitu:

  • Tuan Sulung
  • Tuan Long Nik
  • Tuan Besar
  • Tuan Long Senik

Dalam sejarah Kelantan, Tuan Besar adalah individu penting untuk kita fahami. Beliau merupakan individu yang menurukan keturunan Kesultanan Kelantan pada hari ini kerana beliau merupakan nenda kepada alMarhum Baginda Long Yunus.

Kesimpulan
Wan Daim merupakan bapa kepada Tuan Besar, sejarah dan maklumatnya tidak kuat jika dikaji dari perspektif sejarah Kelantan kerana beliau secara tidak langsung muncul dalam salasilah Kelantan kerana beliau lebih dominan dalam sejarah Campa. Bagaimanapun, selidikan lanjut perlu dilakukan untuk mengetahui peranan beliau sebelum terkait dalam keturunan Raja-Raja Kelantan. Ramai penyelidik mengulas akan pengelibatan Tuan Besar dalam sejarah Kelantan hingga dengan jelas kita dapat mengetahui susur galur beliau. Seterusnya penulis akan mengisahkan mengenai Tuan Besar dan peranan beliau dalam pemerintahan di Kelantan, Insha Allah!


Gambar Hiasan : Gajah Perang Tentera Campa [Sumber]


Wallahualam bis'sawab

Artikel ini dihasilkan berdasarkan kepada pembacaan penulis, disarankan agar para pembaca membuat penelitian lebih terperinci berdasarkan sumber-sumber primer. Penulis adalah manusia biasa yang tidak lepas dari melakukan kesilapan. Pendapat dan Pandangan dari tuan/puan adalah dialu-alukan. Artikel ini sekadar pengisahan sejarah Raja-Raja Kelantan dan ia tidak lebih dari itu. Sila rujuk link di bawah untuk melihat carta salasilah Raja-Raja Kelantan.

Rujukan:
Post a Comment
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...